Taal voor allemaal © 

 

Logo taal voor allemaal

Taal in brieven, folders, boekjes of op websites sluit lang niet altijd aan bij de taalvaardigheden van lezers. Als taal niet goed aansluit, missen de ontvangers de boodschap. 

Veel dienst- en hulpverlening maakt gebruik van taal. Schriftelijk en mondeling. 

Er is veel aandacht voor het begrijpelijk maken van informatie. In veruit de meeste situaties wordt schriftelijk materiaal in het zogenaamde B1-niveau geschreven. Naast B-niveau is er ook een A en C niveau. Deze indeling van de niveaus komt uit het Europees Referentiekader Talen.


B1 voor veel mensen niet passend

Ongeveer 80% van de bevolking kan B1-niveau of hoger goed lezen. Dat betekent dat wanneer materiaal geschreven is op B1-niveau, 20% van de lezers het materiaal onvoldoende begrijpt. 

Nederland telt ongeveer 2,5 miljoen mensen die laaggeletterd zijn. Dat zijn mensen met zogenaamde lage taalvaardigheden. Daarbuiten is nog een (kleinere) groep mensen met zeer lage taalvaardigheden. Beide groepen samen zijn de genoemde 20% voor wie B1 niet past. Het niet-begrijpen van boodschappen kan heel vervelende gevolgen hebben.

 

Taal voor allemaal biedt mogelijkheden

Naast het verbeteren van de taalvaardigheden van mensen, kun je ook taalboodschappen aanpassen. Dat kan met Taal voor allemaal. Met als uitgangspunt dat informatie zoveel mogelijk meteen voor iedereen passend is. 

Taal voor allemaal is:

  • het toepassen van regels voor onder meer zinsbouw, zinslengte, lettergrootte, vormgeving
  • het kiezen of bewust vermijden van beeldmateriaal
  • het testen door lezers


Varianten 

De regels van Taal voor allemaal bestaan in de volgende varianten:

1) Taal voor allemaal: regels voor teksten op taalniveau A1

2) Taal voor allemaal+: regels voor teksten op taalniveau A2


Toepassing van Taal voor allemaal

Afhankelijk van het leesniveau van de lezersgroep kies je voor de toepassing van variant 1 of 2 van de regels. Of voor een combinatie. De combinatie heet 'Taal voor allemaal getrapt' en dit pas je toe bij een lezersgroep met allerlei leesniveaus. B1 kan deel uitmaken van de getrapte aanpak. 

Uit onderzoek is bekend dat mensen met hogere leesniveaus het niet erg vinden om informatie van een lager taalniveau te lezen. Ze profiteren vaak mee.

'Taal voor allemaal getrapt' kan bijvoorbeeld uitkomst bieden voor overheidsinstanties, zorginstellingen en onderwijsinstellingen. Geen aparte brieven voor aparte groepen, maar 1 versie voor allemaal die door meer mensen begrepen wordt.

 

Taal voor allemaal © is van Prof. Xavier Moonen. 

Dhr. Moonen werkt bij de Universiteit van Amsterdam, Koraal en Zuyd Hogeschool. 

toetsen meten & weten is kundig in Taal voor allemaal en werkt nauw samen met Xavier Moonen en zijn collega's van Koraal en van het lectoraat Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking.

 

Opdrachten

  • Workshops Taal voor allemaal voor MEE Zuid-Limburg - 2018.
  • Workshop 'Het belang van eenvoudige taal voor patiënten met lage taalvaardigheden' bij nascholing Kindergeneeskunde voor MUMC+ - 2018. Lees het artikel.
  • Hertaling instrument 'Brug naar zelfredzaamheid' voor Platform31 - 2018.
  • Training toepassen Taal voor allemaal bij Gemeente Amsterdam - 2017-2019.
  • Cliëntversie van het Kwaliteitskader in Taal voor allemaal voor Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland - 2018.
  • Taal voor allemaal in Maastricht - 2017-2018 met subsidie van ZonMw. Lees het artikel: Maastricht past brieven aan voor mensen met lees- en leerproblemen.
  • Lezing 'Taal voor allemaal' tijdens de studiedag LVB en Leefstijl voor Leids Congres Bureau - 2016.


logo Platform31



logo VOBC


Logo Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland



logo Maastricht UMC+


logo gemeente Amsterdam


logo Koraal


logo Zuyd Hogeschool


Logo MEE